Zeeuws Museum
Middelburg
Woensdag 18 maart 2009, 20:30 uur, Ned. 1
Tussen Kunst&Kitsch is in het Zeeuws Museum in Middelburg. Natuurlijk speelt daar ook een collier van bloedkoraal een rol.
De volgende voorwerpen zijn aan tafel besproken:
Bronzen, Egyptische kat
Expert: Mieke Zilverberg
Object: Bronzen Egyptisch beeldje van een kat
Datering: 1880
Afmetingen: 5,2 cm breed, 9,8 cm hoog
Waarde: 400 euro
Deze zittende kat is de Godin Bastet, die in het noorden van Egypte zeer werd vereerd. Er zijn daar grote heiligdommen met duizenden beeldjes gevonden. De kat is een zeer geliefd object in Egypte. Dit exemplaar is voorzien van een prachtig borstsieraad. Maar toch is dit volgens expert Mieke Zilverberg duidelijk een kopie. Dat is te zien aan het groene patina, dat eigenlijk van binnenuit zou moeten komen, maar in dit geval duidelijk is opgelegd. Er is zelfs een 'nepbeschadiging' aangebracht in de vorm van een gat, dat er duidelijk in is gegoten.
De eigenaar heeft het ooit op een veiling gekocht voor honderd euro, en is dus niet heel verbaasd dat het een negentiende-eeuwse kopie is.
Zeeuwse ketting
Expert: Klaas Akkerman
Object: Zeeuwse ketting
Maker: onbekend
Datering: ca 1890
Afmetingen: ketting, rood koraal, strak rond de hals gedragen met gouden sluiting
Waarde: 2500–3000 euro
De rood koralen met gouden ketting is typisch Zuid-Bevelands, Zeeland. Het gouden slot heet een 'zeuge'. Deze bloed-koralen ketting werd door rijke boeren gedragen. Hoewel het koraal een tropisch materiaal is, werd het toch graag in Holland gedragen. Het rood stond erg goed bij de gezonde rode boeren appelwangen. Aan dergelijke kettingen werden vroeger ook geneeskrachtige eigenschappen toegeschreven. Bij ziekte sloeg het koraal wit uit.
Mevrouw kwam eigenlijk voor andere taxaties naar de opname maar expert Akkerman pikt toch deze opvallende, typisch Zeeuwse, ketting er uit. Ze draagt het in combinatie met moderne kleding graag naar leuke gelegenheden. Ze heeft het van haar moeder gekregen en die heeft het van een tante gekregen. Het gaat later ook naar de dochter van mevrouw, zo zal het hopelijk in de familie blijven. In een eerdere taxatie werd tegen mevrouw gezegd dat het rond de 7500 gulden waard was, nu is dat anders. Het gaat de familie niet om het geld, het is gewoon een mooie ketting.
Delftse koetjes
Expert: Robert Aronson
Object: Delftse koetjes
Maker: onbekend
Datering: rond 1760
Afmetingen: ongeveer 20 x 10 hoog, 2 stuks
Waarde: 2500 euro
Twee Delfts aardewerk groepjes van grazende koetjes. Dit soort objecten komen vaker voor, maar wat ze uniek maakt zijn de gebogen koppen; grazende koeien. De koeien zijn "koud gedecoreerd', dat wil zeggen, na de bakgang beschilderd en daara niet meer 'afgebakken'.De koetjes zijn niet gaaf, ze hebben in de loop der jaren wat beschadigingen opgelopen, daardoor daalt de waarde enigszins. Na restauratie zullen ze zeker meer waard zijn.
De eigenaresse heeft ze gekregen uit een erfenis van oma en die had ze weer van haar ouders. Van de herkomst heeft mevrouw geen idee. Thuis staan de koeien in een vitrinekast. Later zullen ze naar de kinderen gaan, maar zoals een goed Hollands gezin betaamt, krijgt ieder kind één koe. Dat betekent dat ook de waarde zal verminderen want als stel zijn de koeien meer waard. Ook mevrouw heeft ooit de koeien moeten delen met haar zus, maar na het overlijden van haar zus kwam de ene koe weer terug bij haar collega-koe, samen in de vitrinekast.
Kaststel
Expert: Joseph Estié
Object: 5 delig (armig) klokkenspel
Maker: onbekend
Datering: Frankrijk 1870
Afmetingen: circa 50 cm hoog, 5 stuks
Waarde: ongeveer 2000 euro per deel
Dit hele stel bij elkaar, een groots stuk van vijf delen is een klok met vazen en kandelaren. Voor de experts is het lastig: is dit nu kunst of kitsch? Eigenlijk is het échte kitsch, maar wel erg goed gedaan. Het komt uit de Belle Epoque, Frankrijk 1870.
Het is een schoorsteenstel in 5 delen. Met een roze/oranje kleur uitbundig versierd. In het midden een klok, aan weerszijden daarnaast kwamen de vazen in dezelfde stijl en daarnaast werden de bijpassende kandelaren geplaatst. In Frankrijk was dit voor de superrijken van die tijd, antiek. Maar de (rijke) Nederlanders kochten dit nieuw, je zou kunnen zeggen: een latere copie. Het diende uitsluitend voor het opsieren van het huis, en natuurlijk om de tijd te kunnen zien.
Mevrouw heeft het van haar man gekregen, veertig jaar geleden, bij hun twaalfeneenhalf jarig huwelijk. Omdat mevrouw kleiner is gaan wonen, ligt het nu op zolder.
Portret Zeeuws meisje
Expert: Frank Welkenhuysen
Object: portret van een Zeeuws meisje
Maker: Ferdinand Hart Nibbrig
Datering: 1913/1914
Afmetingen: circa 40 x 50 cm
Waarde: 50.000 tot 60.000 euro
Ferdinand Hart Nibbrig (Amsterdam, 5 april 1866 - Laren, 12 oktober 1915) was een Nederlands schilder en theosoof. Hij was één van de eerste kunstenaars die het luminisme in Nederland introduceerde. In zijn eerste jaren als schilder werkte Hart Nibbrig vooral in de impressionistische stijl van de Amsterdamse School, maar na een jaar in Parijs (1890), wendde hij zich onder invloed Vincent van Gogh en Georges Seurat tot het pointillisme. Hij was een van de eerste schilders die het luminisme in Nederland introduceerde. Zijn werken kenmerken zich door veel licht en heldere kleuren. Hij woonde in Laren in het Gooi, maar werkte ook in andere plaatsen in Nederland, met name aan de kust zoals Vlieland en het Zeeuwse Zoutelande. Hij maakte bovendien reizen naar Noord-Afrika en Duitsland.
Hart Nibbring was ook niet onverdienstelijk wielrenner.
Het schilderij was van de bezoekende mevrouw in bezit van familie van haar man. Deze verre tante was leerling van Nibbring. In het begin vond mevrouw het "spuuglelijk", zo zei ze, maar gaandeweg kreeg zij steeds meer waardering voor het portret. Mevrouw ziet in de achtergrond duidelijk de contouren van Zoutelande. Een ander familielid heeft rond 1960 het meisje van het portret nog eens ontmoet, ze was toen inmiddels bejaard.